vrijdag 21 december 2012

Als je schildklier te veel hormoon maakt

Bij hyperthyreoïdie maakt de schildklier te veel schildklierhormoon. De oorzaken verschillen. Hyperthyreoïdie wordt behandeld met:

Het is de bedoeling dat je samen met de arts en afhankelijk van de oorzaak van de hyperthyreoïdie kiest voor een behandeling. Van belang is dat je arts goede uitleg geeft over voor- en nadelen van de drie behandelingen. Denk hierbij aan grote kans op terugkomst van hyperthyreoïdie bij schildklierremmers, grote kans op hypothyreoïdie bij radioactief jodium en operatie, en risico’s bij een operatie.

Let op: in de praktijk maakt de arts vaak een keus zonder overleg met jou

Klachten

Veel klachten zijn niet typisch voor een schildklieraandoening. Ze komen ook voor bij andere aandoeningen. Dit maakt het moeilijk een diagnose te stellen op basis van de klachten. Als meer klachten aanwezig zijn, is er wellicht sprake van een schildklieraandoening. Het is dan aan te raden een bloedonderzoek te laten doen. Alleen een bloedonderzoek geeft aan of de schildklier zorgt voor deze klachten.

Schildklierremmers

Zoals het woord zegt: schildklierremmers remmen de schildklier. Ze zorgen dat de schildklier minder tot geen schildklierhormoon maakt. Meestal schrijft de arts thiamazol of methimazol (= Strumazol®) voor. De arts kan ook carbimazol (Basolest®) of propylthiouracil (PTU) voorschrijven.

  • Bij de ziekte van Graves kun je kiezen voor de block en replace-therapie. Je slikt in dat geval een schildklierremmer + levothyroxine.
  • Ook kun je kiezen voor de titratietherapie. In dat geval slik je alleen een schildklierremmer.


Radioactief jodium en operatie

Wanneer je kiest voor radioactief jodium (= slok) of een operatie, begint de behandeling van hyperthyreoïdie ook vaak met schildklierremmers. Van belang is hoe ziek je bent en of je de oogziekte van Graves hebt. Het voorkomt complicaties bij de slok of operatie. Ook bij een andere oorzaak van hyperthyreoïdie begint de behandeling vaak met schildklierremmers. In afwachting van een slok (meestal) of een operatie (soms). Of heel zelden totdat andere medicijnen werken, zoals bij secundaire hyperthyreoïdie.

Lees ook:



© Quynh-Nhi Tran. Alleen voor educatief gebruik

maandag 17 december 2012

Overzicht leveringsproblemen Thyrax

In februari 2012 werden de eerste problemen gemeld rond de levering van Thyrax. Dat gebeurde door patiënten op het Hypoforum en door de KNMP op de site Farmanco. Pas op 26 oktober 2012 kwam eindelijk het bericht dat Thyrax weer voldoende beschikbaar was.

Verpakkingsmachine, grondstoffen of technische storingen?

In eerste instantie vertelde MSD dat de problemen kwamen door een kapotte verpakkingsmachine. Later veranderde dat in een tekort aan grondstoffen. Dat schreef MSD aan Farmanco. MSD schreef dat ook aan Schildkliertje in een brief: de problemen kwamen door een tekort aan grondstoffen. Schildklierorganisaties Nederland (SON) besteedde pas in augustus aandacht aan de leveringsproblemen met een oproep. In september volgde het bericht dat tien mensen hadden gereageerd en dat het enkele technische storingen betrof.

Euthyrox

Door de perikelen met Thyrax (100 en 25 mcg) was Euthyrox 112 ook tijdelijk minder beschikbaar. Dat tekort kon opgevangen worden met andere sterktes van Euthyrox, zoals Euthyrox 88 + 25 of Euthyrox 100 + 25.

Ongerust

In combinatie met dit artikel in de NRC van 29 september 2012 dat steeds minder medicijnen op voorraad zijn bij de apotheek, maken mensen zich zorgen. Wat is er nu werkelijk aan de hand en hoe ziet de toekomst eruit?

Preferente middelen

Weliswaar verwijst de NRC naar de blijvende problemen rond de levering van preferente middelen (zie de website van de SFK) en valt levothyroxine daar niet onder volgens de KNMP. In de praktijk lijkt het er veel op dat levothyroxine wel als zodanig wordt behandeld.

Schildklierpatiënten meldden immers dat zij door de leveringsproblemen met Thyrax een ander merk of merkloos levothyroxine kregen van de apotheek; een middel dat toevallig 'op de plank ligt'.

Een dergelijke verandering van substitutie kan zorgen voor ongewenste effecten, zoals typische symptomen van overdosering (hartkloppingen, gewichtsverlies, slecht slapen, nervositeit en vermoeidheid) of typische symptomen van onderdosering (droge huid, obstipatie, gewichtstoename, vermoeidheid, haarverlies en onregelmatige menstruatie). Wat kan leiden tot ernstige effecten met onverwacht ziekenhuisbezoek of werkverzuim.

Initiatieven

Enkele verontruste patiënten hebben een brief aan het ministerie van VWS geplaatst op Facebook. Andere schildklierpatiënten hebben een brief naar de woordvoerders Volksgezondheid in de Tweede Kamer gestuurd. In reactie hierop liet SON in het decembernummer van Schild weten te kiezen voor een diplomatieke oplossing met apothekers en artsen. Dat was de enige keer in 2012 dat SON aandacht besteedde aan dit onderwerp in Schild.

Lees ook



vrijdag 14 december 2012

Empowerment en schildklier

Belangrijk is dat je als schildklierpatiënt leert wat de schildklier doet, wat je zelf kunt doen en wat een schildklieraandoening betekent. Kennis maakt je weerbaar en je wordt een gelijkwaardiger gesprekspartner van je arts. Het kan bijdragen aan een betere kwaliteit van leven. In het Engels noem je dat: empowerment. (Helaas is er geen mooie vertaling ...)

Amerikaanse websites besteden er veel aandacht aan. Mogelijk dat je aan de aanpak en stijl moet wennen. Maar het neemt niet weg dat je er veel van kunt leren. Informatie is er van makkelijker tot moeilijker. Je kunt uitzoeken wat voor jou belangrijk is. En dat kun je downloaden en printen.

Op deze site is eerder al aandacht besteed aan de aanpak van de American Thyroid Association (ATA). Nu wil ik je wat laten zien van de AACE met hun website Empower your health - about your thyroid. En dan met name enkele magazines die je online kunt lezen.

  • Magazine met aandacht voor schildklier en zwangerschap, schildklier en supplementen om af te vallen en problemen met hypofyse
  • Magazine met aandacht voor schildklier, gewicht (aankomen en afvallen) en wisselwerkingen tussen levothyroxine en andere medicijnen en voeding(ssupplementen)
  • Magazine met aandacht voor vitamine D, schildkliernodussen en wisselwerkingen tussen levothyroxine en andere medicijnen en voedingsmiddelen
  • Magazine met aandacht voor diabetes, de schildklier en de ziekte van Addison (te weinig bijnierhormoon)





donderdag 13 december 2012

Preferentiebeleid ongewenst bij medicijnen schildklier

Geneesmiddelsubstitutie wordt gezien als middel om kosten te besparen in de gezondheidszorg. Generieke substitutie is het onderling vervangen van geneesmiddelen met dezelfde werkzame stof, dezelfde sterkte en dezelfde farmaceutische vorm. Meestal gaat het om het vervangen van het merkproduct of spécialité door een generiek of parallel-geïmporteerd product. De handleiding van de KNMP gaat over generieke substitutie.


In de apotheek hoort bij generieke substitutie het belangrijkste uitgangspunt te zijn dat de effectiviteit en veiligheid van de middelen gelijkwaardig zijn. Toch kunnen er bepaalde geneesmiddelen of situaties zijn waarin bij voorkeur geen enkel risico wordt genomen. Dat geldt onder andere voor levothyroxine.

Aandacht voor schildklierhormoon

Stoffen waarbij bij voorkeur geen risico wordt genomen

Stoffen waarbij bij voorkeur geen risico wordt genomen uit oogpunt van veiligheid en effectiviteit, zijn stoffen met een smalle therapeutische breedte en stoffen met een niet-lineaire kinetiek.

Stoffen met smalle therapeutische breedte

Voor middelen met een smalle therapeutische breedte gelden strengere eisen betreffende de bio-equivalentie dan voor andere middelen. De betekenis hiervan voor de uitwisselbaarheid is niet bekend.

maandag 10 december 2012

Schildklier en hart - hoger overlijdensrisico bij lagere TSH-waarde

Hoe lager de TSH-waarde, hoe hoger de kans op atriumfibrilleren. Het risico op atriumfibrilleren blijkt echter ook verhoogd bij een subklinische hyperthyreoïdie, aldus een Deense cohortstudie door Christian Selmer e.a.

Eind november is de Deense studie gepubliceerd.

Vaker atriumfibrilleren bij lager TSH
Sophie Broersen

The spectrum of thyroid disease and risk of new onset atrial fibrillation: a large population cohort study
Christian Selmer e.a

Sterfte bij subklinische hyperthyreoïdie
Lily Kessel



vrijdag 7 december 2012

Wanneer slik jij je schildklierhormoon?

Waar voel jij je ’t prettigst bij? Wat past het beste in jouw leven? En op welke manier vergeet jij je schildklierhormoon niet? Is dat als je je levothyroxine kort voor het ontbijt slikt? Of is dat als er meer dan 30 minuten tussen slikken of ontbijt zit? Of slik jij je pilletje middenin de nacht? Of komt het jou het beste uit als je je pilletje slikt voordat je naar bed gaat?

Uit onderzoek blijkt dat veel mogelijk is. Advies is wel: kort voor het ontbijt, ’s ochtends of ’s avonds, of middenin de nacht, doe het consequent. Neem je levothyroxine in op een nuchtere maag. Zorg voor voldoende tijd tussen de inname van levothyroxine en andere geneesmiddelen. Een groter gebruikersgemak zorgt dat je minder snel een pilletje vergeet.

Lees ook





donderdag 6 december 2012

ThyroWorld Newsletter

Een keer per jaar verschijnt ThyroWorld, het blad van Thyroid Federation International. Bij de TFI zijn allerlei schildklierorganisaties aangesloten. (SON is ook lid.) Lees in ThyroWorld onder meer over het TRUST-project (pagina 13), over kwaliteitscriteria schildklierzorg (pagina 14 en 15) en over problemen rond de samenstelling en levering van Eltroxin (pagina 18 en 19). Meer daarover is hieronder te lezen.

ThyroWorld Newsletter
uitgave 2012

TRUST-project

TRUST is een onderzoeksproject onder ouderen met een licht verminderde schildklierwerking gehouden door vijf Europese universiteiten. Het onderzoek heet voluit: Thyroid Hormone Replacement for Subclinical Hypo-Thyroidism Trial (TRUST). Het is onbekend of het nuttig is om ouderen met een licht verminderde schildklierwerking te behandelen met schildklierhormoon. Bekend is dat een licht verminderde schildklierwerking een iets hogere kans hebben op bijvoorbeeld hart- en vaatziekten. Uit eerder kleinschalig onderzoek blijkt dat het behandelen met schildklierhormoon mogelijk positieve effecten heeft op hart- en bloedvaten bij ouderen met een licht verminderde schildklierwerking. Anderzijds heeft het slikken van schildklierhormoon mogelijk ook nadelen. Zowel de voor- als nadelen zijn nooit onomstotelijk bewezen.

Kwaliteitscritera schildklierzorg vanuit patiëntenperspectief

In het boekje Kwaliteitscriteria schildklierzorg vanuit patiëntenperspectief heeft het Ondersteuningsburo (HOB) het ‘goud’ verwerkt uit het samenwerkingsproject ‘Goud in handen; ervaringskennis effectief inzetten’ van Schildklierstichting Nederland en de Nederlandse Vereniging van Graves Patiënten. Met het ‘goud’ wordt de ervaringskennis van patiënten bedoeld. In 11 gespreksgroepen deelden 61 deelnemers hun ervaringen met de onderzoekers en met elkaar. (Naar schatting zijn er 500.000 patiënten.)

Uit het ‘goud’ blijkt dat niet elke patiënt behandeld wordt volgens de geldende behandelrichtlijnen (huisartsen 2006, internisten 2007 en schildklierkanker 2005).

In het boekje met kwaliteitscriteria en in het rapport Goud in Handen wordt echter geen enkele keer verwezen naar de richtlijnen waaraan patiënten hebben bijgedragen namens de patiëntenorganisaties (CRoSS). Een dergelijke verwijzing was welkom geweest omdat in die richtlijnen de (evidence-based) aanbevelingen en aanwijzingen staan voor een goede behandeling.

Uit ervaringsverhalen (1, 2 en 3) blijkt dat die aanbevelingen en aanwijzingen zeker niet algemeen bekend zijn bij artsen, bij patiënten(organisaties) en bij het HOB.

Het rapport is ondanks de medewerking van patiënten en overheidssubsidie niet online in te zien.

Eltroxin

Al langer zijn er wereldwijd problemen met de levering en/of samenstelling van levothyroxine. Een paar jaar terug veranderde de fabrikant van Eltroxin de samenstelling van dit middel en de breuklijn werd verwijderd. Patiënten in Nieuw-Zeeland wisten van niets en kregen klachten.

Dit bericht geeft een vraag en antwoord over leveringsproblemen van Eltroxin in Ierland. De Irish Times schrijft ook over die leveringsproblemen. Ook de British Thyroid Foundation meldt geregeld problemen met Eltroxin op haar website. In ThyroWorld gaat het over de problemen in Israël met Eltroxin.




woensdag 5 december 2012

TRUST: onderzoek naar behandeling met levothyroxine bij ouderen

TRUST is een onderzoeksproject onder ouderen met een licht verminderde schildklierwerking gehouden door vijf Europese universiteiten. Het onderzoek heet voluit:

Thyroid Hormone Replacement for Subclinical Hypo-Thyroidism Trial (TRUST)

Schildklierhormoon heeft verschillende belangrijke functies in het lichaam, bijvoorbeeld het ondersteunen van de functie van hart- en bloedvaten, spieren en hersenen en stofwisseling. Wanneer er een duidelijk tekort aan schildklierhormoon is, kan dit de werking van het lichaam belemmeren. Bij een duidelijk tekort aan schildklierhormoon bestaat er geen twijfel over dat er behandeld moet worden met schildklierhormoon.

Bij een licht verminderde schildklierwerking is de schildklierhormoonspiegel binnen de normale waarden, maar zijn er in het bloed tekenen dat het lichaam de schildklier harder wil laten werken. Dit wordt meestal bij toeval ontdekt. De afwijkende bloedwaarde komt veel voor bij ouderen: van de mensen boven de 65 jaar heeft 1 op de 6 mogelijk een licht verminderde schildklierwerking.

Het is onbekend of het nuttig is om ouderen met een licht verminderde schildklierwerking te behandelen met schildklierhormoon. We weten dat het hebben van licht verminderde schildklierwerking een iets hogere kans hebben op bijvoorbeeld hart- en vaatziekten. Uit eerder kleinschalig onderzoek blijkt dat het behandelen met schildklierhormoon mogelijk positieve effecten heeft op hart- en bloedvaten bij ouderen met een licht verminderde schildklierwerking. Anderzijds heeft het slikken van schildklierhormoon mogelijk ook nadelen. Zowel de voor- als nadelen zijn nooit onomstotelijk bewezen.

Het doel van het TRUST onderzoek is om te onderzoeken wat de voor- en nadelen zijn van behandeling van schildklierhormoon bij ouderen met licht verminderde schildklierwerking. Het onderzoek is specifiek gericht op het voorkómen van hart- en vaatziekten, én het verbeteren van kwaliteit van leven (bijvoorbeeld door verminderen van vermoeidheidsklachten), spierkracht en denkvermogen.

In totaal zullen 3000 personen aan de TRUST-studie meedoen in Nederland, Schotland, Ierland en Zwitserland. In Nederland zullen 750 personen meedoen.

zondag 2 december 2012

Over schildklier en meten is weten

De schildklier maakt hormonen die belangrijk zijn bij de stofwisseling van alle weefsels in het lichaam. Bij volwassenen beïnvloedt de stofwisseling zaken als gewicht, concentratie, hartritme, energie en geestelijke stabiliteit. Bij kinderen heeft de stofwisseling invloed op de geestelijke ontwikkeling en groei.

Voldoende schildklierhormoon - dus niet te veel en niet te weinig - is ook heel belangrijk voor de vruchtbaarheid van mannen en vrouwen en tijdens de zwangerschap.


Lang niet iedereen heeft alle klachten. Veel klachten zijn aspecifiek en komen ook voor bij andere aandoeningen. Dit maakt het voor de arts moeilijk een diagnose te stellen op basis van de klachten. Als meer van de genoemde klachten aanwezig zijn, is er wellicht sprake van een schildklieraandoening. Het is dan aan te raden een bloedonderzoek te laten doen. Dat onderzoek geeft het beste aan of de schildklier de oorzaak is van deze verschijnselen.

Ook bij de behandeling van schildklieraandoeningen kan bloedonderzoek meer vertellen over klachten en symptomen.

Meten en weten




Let op!

Raadpleeg altijd een arts als je twijfelt over je gezondheid. De informatie op dit blog kan niet worden beschouwd als vervanging van een consult of een behandeling.


Translate / Vertaal