dinsdag 21 februari 2012

Bloedonderzoek TSH, T4, T3

Bij de diagnose en behandeling van schildklieraandoeningen is bloedonderzoek belangrijk. Denk aan TSH, T4, T3, FT4, FT3, normaalwaarden en antistoffen. Als eerste wordt de TSH bepaald. Bij een afwijkende waarde wordt de FT4 getest.

Bloedafname

Een laboratorium bepaalt op verzoek van de arts diverse waarden in het bloed:
  • Bij de diagnose de TSH-waarde
  • Bij behandeling meestal de TSH- en FT4-waarde
  • Soms de T4-, T3- of FT3-waarde
  • Soms de antistoffen


Klik op de afbeelding voor een groter beeld

TSH

De schildklier wordt aangestuurd door TSH (schildklier stimulerend hormoon). De hypofyse maakt dit hormoon. De TSH-waarde reageert op de hoeveelheid schildklierhormoon in het bloed.

Hypothyreoïdie

Als er te weinig schildklierhormoon in het lichaam is, maakt de hypofyse veel TSH. Je noemt dit hypothyreoïdie.

Hyperthyreoïdie

Is er te veel schildklierhormoon, dan maakt de hypofyse weinig TSH. Dit is hyperthyreoïdie.



T4 en T3

De schildklier maakt de schildklierhormonen thyroxine (T4, ± 120 µg per dag) en trijodothyronine (T3, ± 8 µg per dag) en geeft die af aan het bloed.

Een deel van het T4-hormoon ligt opgeslagen in de schildklier, de rest zit in het bloed. In het bloed is het meeste T4 gebonden aan eiwitten (zoals TBG), een klein deel stroomt rond als ‘vrij T4’. Vrij T4 wordt naar behoefte van het lichaam, weefsels en cellen omgezet in T3. Dat gebeurt onder andere in de lever, de spieren en de hersenen.

FT4 en FT3

Het grootste deel van het T4- en T3-hormoon bindt zich aan eiwitten in het bloed. Een klein beetje hormoon is direct beschikbaar. Dit geef je aan met de letter F van free = vrij. FT4 = vrij T4 en FT3 = vrij T3.

Diagnose en behandeling hypothyreoïdie

Als gedacht wordt aan hypothyreoïdie, wordt eerst het TSH in het bloed bepaald. Als de TSH-waarde verhoogd is, wordt ook FT4 geprikt. Bij hypothyreoïdie is de FT4-waarde verlaagd.

Bij subklinische of milde hypothyreoïdie is de TSH-waarde verhoogd en de FT4-waarde normaal.

Bij de behandeling van hypothyreoïdie met levothyroxine worden de TSH- en FT4-waarde bepaald.

Diagnose en behandeling hyperthyreoïdie

Om een hyperthyreoïdie vast te stellen, wordt eerst het TSH in het bloed bepaald. Bij een lage TSH-waarde wordt ook FT4 bepaald. Als het nodig is - bij een normale FT4 - bepaalt men ook de T3-waarde. Als alleen de T3-waarde hoog is, noem je dat een T3-toxicose. De verschijnselen daarbij zijn hetzelfde als bij een gewone hyperthyreoïdie; het treedt op bij ongeveer 15% van de patiënten met hyperthyreoïdie.

Bij subklinische of milde hyperthyreoïdie is de TSH-waarde verlaagd en de FT4-waarde normaal.

Bij de behandeling van hyperthyreoïdie met medicijnen (schildklierremmer (en levothyroxine)) worden de TSH- en FT4-waarde bepaald.

Ga naar de woordenlijst voor uitleg van het jargon!

Normaalwaarden

Normaalwaarden of referentiewaarden zijn de grenswaarden die horen bij een normale werking van de schildklier. De arts vergelijkt een gemeten waarde met de normaalwaarden. Zo ziet hij of deze binnen de normale grenzen ligt. Als deze waarde buiten de grenzen valt, doet een arts verder onderzoek. Als de waarde binnen de normaalwaarden ligt, kijkt een arts eerder naar andere oorzaken van de klachten.

Let op: elk laboratorium heeft zijn eigen normaalwaarden.

De meest gebruikelijke waarden

  • TSH : 0,4 – 4,0 mU/l
  • T4 : 58 - 160 nmol/l - - - (4,5 - 12,6 μg/dl)*
  • FT4 : ca. 7,0 - 16 pmol/l tot ca. 10 - 23 pmol/l - - - (0,7 – 1,8 ng/dl)*
  • T3 : 1,2 – 3,4 nmol/l - - - (80 – 180 ng/dl)*
  • FT3 : 3,5 - 7,7 pmol/l - - - (0,2 – 0,5 ng/dl)*
*De normaalwaarden tussen haakjes zie je wel in Duitsland en België

TSH- en FT4-waarde bij gebruik van levothyroxine (Thyrax, Euthyrox)

De fijn-instelling van levothyroxine bij de behandeling van hypothyreoïdie gebeurt aan de hand van laboratoriumuitslagen en klachten. Doel is een zo goed mogelijke regulatie van het metabolisme (de stofwisseling). Goedingestelde patiënten voelen zich vaak beter bij een TSH-waarde in het laag-normale gebied (TSH-waarde +/- 1) waarbij de FT4-waarde in het algemeen hoognormaal is.



Voor het eerst online op www.schildklier.nl: 1 april 2008
Laatste wijziging: 2 maart 2016

11 opmerkingen:

Anoniem zei

Ik ben een man van 37 en ben kreeg zojuist de uitslag van het bloedonderzoek binnen. Mijn t4 waarde lag rond de 14 en mijn tsh waarde lag op 5.93. Ik ben 1.91m lang en weeg 80 kg. Ik kom verder ook geen gram aan en voel mij juist opgejaagd i.p.v. vertraagd. Thyrax slikken lijkt mij dan toch ook geen optie?

Alvast bedankt voor uw reactie.

Groet, Bas

Laura zei

hallo Bas, leg je vraag eens voor op het Schildklierforum (http://www.schildklier-forum.nl). Dat praat wat makkelijker.

Anoniem zei

Dag Bas, je waarden passen bij wat men noemt een "subklinische hypothyroïdie". Dit betekent dat je schildklier een klein beetje te traag werkt. Met een TSH waarde van 5,93 mU/L wordt er in principe niet behandeld, tenzij er klachten zijn of wanneer je cholesterol veel te hoog is. Bespreek het eens met je huisarts. Met beleefde groet, Dr. Belkhouribchia, endocrinoloog.

Anoniem zei

Hallo
Ik heb vorig jaar november m'n waarde laten prikken. Ft4 was 16 en TSH.0.06. 4 weken later overprikken en toen was het Ft4 9.1 en TSH 21.71 .Waarschijnlijk voorbijgaande thyrioditis zei m'n huisarts en de internist. Nu 6 weken later weer opnieuw laten prikken. Nu Ft4 9.8 en tsh 10.29. Het lijkt erop dat het iets van voorbijgaande aard is. In november had ik een flinke verkoudheid te pakken. M'n huisarts gaf aan dat dit dus een virale infectie zou kunnen zijn van mn schildklier en over gaat. Duurt het inderdaad zo lang voordat er verbetering is en Kan zo'n thyrioditis zoveel klachten geven? Lichamelijk en emotioneel? Vooral in het begin van de aandoening?
Alvast bedankt voor het lezen
Mvg C

Laura zei

Hallo C, een thyreoïditis kan klachten geven. Het zou een virale infectie geweest kunnen zijn.

Je bent overigens ook wel op het Schildklierforum: https://www.schildklier-forum.nl

Anne zei

Sinds 18 jaar heb ik Hashimoto. En sinds 3 jaar diabetes type 1 erbij gekregen . Al voordat ik diabetes kreeg heb ik last van vermoeide spieren zowel in mijn armen en benen. Heb veel moeite met traplopen en als ik boven ben snak ik naar adem en voelen mijn benen als lood . Dat duurt een paar heftige seconden. En dan is t weg
Sinds de diabetes is dit nog erger geworden, en heb zelfs mijn werk vermindert, nu nog maar 1 dag. Heel jammer!
Wie heeft er een suggestie ? Mijn bloed eens laten prikken op tekorten van vitamines e.d.? ( vit d was 49 vorige week en daarvoor een jaar geleden 35)

Anoniem zei

Beste heer/mevrouw, Ik ben een vrouw van 44, 1.78 en 56 kilo. mijn TSH = 1,1 en Vrij T4 = 16,2. Ik heb al jaren veel klachten die lijken op een burn-out of stress(gejaagd nerveus gevoel, vergeetachtig, kan geen 2 dingen tegelijk doen etc) Of ligt de oorzaak toch bij mijn schildklier. Alvast bedankt voor uw reactie, MVG Fiona

Johnnie zei

Hallo Anoniem,
Je waarden zijn nagenoeg ideaalwaarden. Het kan dus ook "gewoon" een burn-out zijn. Of de omzetting naar T3 op celniveau zou volledig verstoord moeten zijn. Leg het voor aan je huisarts

Hachi zei

Beste heer/mevrouw,
Ik ben een vrouw van 40 jaar, 1m76, 68 kilo en loop al enige tijd bij mijn huisarts met een groot scala aan klachten.
Extreem vermoeid, soms ademhalingsklachten/gevoel niet diep te kunnen ademen, spier gewrichtspijnen/frozen schouder, sombere gevoelens, vergeetachtig, onvruchtbaar, menstruatieklachten, acne, hyperpigmentatie gezicht, angstaanvallen, etc etc. 7 maanden gelden kreeg ik de diagnose burnout en loop sindsdien bij een psycholoog. Toch bleven velen klachten aanhouden en op aanraden van fysiotherapeut toch mijn bloed laten testen. Uitslagijzertekort, hoge cholesterol verhoogde TSH en normale Vrije T3 en T4 waarden. TSH 6.900 0.270-4200mU/L, Vrije T3 5.9 3.1-6.8 pmol/L en vrije T4 15.6 12.0-22.0 pmol/L. Diagnose langzaamwerkende schildklier en begintekenen van Hashimoto. Toch zegt mijn onderbuikgevoel dat er (ook) iets anders aan de hand is, dit vanwege de normale t3 en t4 waarden in combinatie met een aantal van mijn symptomen welke ik niet terugvind bij Hachimoto. Kan iemand mij een tip/denkrichting geven? Mijn arts heeft mij alleen 50 mg L-Thyroxine voorgeschreven en wilt mij niet doorsturen naar een endocrinoloog. Alvast dank.

Laura zei

hallo Hachi, je noemt dit wel subklinische hypothyreoïdie. Het zou kunnen dat jij daar klachten door hebt.

Je zou je vragen kunnen stellen op het schildklierforum: https://www.schildklier-forum.nl.

Unknown zei

Beste Hachi

De klachten die je omschrijft zouden ook kunnen passen bij Vit B12 tekort. Op Facebook heb je een forum B12 de vergeten ziekte. Of kijk bij B12 instituut Rotterdam. Ik herken de klachten naast Hashimoto heb ik ook een opnamestoornis B12 (dat is niet hetzelfde als een tekort want ik eet wel dierlijke producten maar neem het niet op wegens anti stoffen parietale cellen)en krijg nu injecties B12 helaas levenslang nu 2x pw 2 jaar en daarna op geleide van klachten. Op forum staan diverse bestanden waarop bloed geprikt moet worden om B12 uit te sluiten. Helaas is bij veel huisartsen de kennis over B12 ontoereikend dus lees je goed in op het forum.Gr Debby

Een reactie plaatsen

Let op!

Raadpleeg altijd een arts als je twijfelt over je gezondheid. De informatie op dit blog kan niet worden beschouwd als vervanging van een consult of een behandeling.